Festiwal Nowe Oświecenie 2025

Ocena:

5/5 | 1 głosów

Festiwal Nowe Oświecenie 2025 – tydzień rozmów o polskości

Już od 18 do 25 października Ursynowskie Centrum Kultury „Alternatywy” po raz czwarty zaprosi warszawianki i warszawiaków na Festiwal Nowe Oświecenie, unikatowe przedsięwzięcie łączące humanistykę, sztukę, naukę i debatę publiczną. To osiem dni rozmów, koncertów, wystaw, spektakli i spotkań, podczas których uczestnicy wspólnie będą szukać odpowiedzi na pytanie: „Czym jest polskość?”.

– Odpowiedź wbrew pozorom nie jest ani łatwa, ani prosta – podkreśla dr Krzysztof Czubaszek, dyrektor „Alternatyw” oraz twórca i dyrektor programowy festiwalu. – Kolejne wybory pokazują rozłam społeczeństwa polskiego na dwa „plemiona”, które zdaje się zgoła nic nie łączyć. Każde z nich inaczej definiuje swoją miłość do kraju i przywiązanie do określonych wartości. Źródłem napięć jest też przeszłość. Poszczególne wydarzenia oraz postaci wzbudzają skrajne oceny, nie tylko zresztą u badaczy, publicystów i osób zainteresowanych historią, ale też u uczestników i świadków tego, co kiedyś miało miejsce. Nigdy zresztą nie było jednej Polski, jednego społeczeństwa, przez wieki dzieliło się bowiem ono na niemalże nieprzenikające się klasy. Polskość sprawia też problem w strefie symbolicznej. Jest źródłem dumy, na przykład z powodu wielkich zwycięstw czy osiągnięć w nauce i kulturze, ale też i wstydu, choćby ze względu na zapóźnienie rozwojowe względem Zachodu, przy czym podziały na to, co w naszej przestrzeni aksjologicznej jest jasne i ciemne również nie są oczywiste i bezsporne. Kto był bohaterem, a kto zdrajcą; co jest naszym wkładem w rozkwit cywilizacji ludzkiej, a co zapożyczeniem z dokonań innych nacji – o to toczą się odwieczne spory i nic nie wskazuje na to, by zostały one jednoznacznie rozstrzygnięte. Nawet sama geneza naszego narodu i kraju nie jest do końca pewna. Ile w nas Słowian, a ile innych etnosów; czy od tysiącleci zajmujemy ziemie nad Wisłą, czy też przywędrowaliśmy tu półtora tysiąca lat temu; jaką rolę w kształtowaniu naszej tożsamości odegrał katolicyzm, a jaką inne religie?

Dyskusja o polskości byłaby niepełna, gdybyśmy nie zastanowili się, czym przynależność narodowa jest w globalizującym się świecie – czy kultura, tradycja i język są kotwicą, która chroni nas przed wykorzenieniem i zagubieniem w mozaikowym świecie, czy też balastem opóźniającym przystosowywanie się do szybko zmieniających się warunków?

Festiwalowa publiczność spotka się z wybitnymi postaciami polskiej i europejskiej kultury: Janiną Ochojską, Krzysztofem Zanussim, Jerzym Bralczykiem, Kristiną Sabaliauskaitė, Andą Rottenberg, Jackiem Żakowskim, Adamem Zamoyskim, Manuelą Gretkowską, Tomaszem Bocheńskim, Agatą Dudą-Gracz, Przemysławem Czaplińskim, Konstantym Gebertem, Robertem Gwiazdowskim, Jarosławem Kurskim, Michałem Ogórkiem, Stanisławem Obirkiem, Anetą Prymaką-Oniszk, Przemysławem Urbańczykiem, Adamem Leszczyńskim, Rafałem Wnukiem i wieloma innymi osobami.

Program artystyczny będzie różnorodny: spektakl „Separatka” w reżyserii Joanny Szczepkowskiej, wystawa malarstwa Jerzego Dudy-Gracza, którą otworzy Agata Duda-Gracz – córka artysty, koncerty „Mazowsza” i zespołu Ørganek, a także występ Teatru im. Stanisława Ignacego Witkiewicza z Zakopanego. Nie zabraknie także festiwalowego pasma dla dzieci – z warsztatami i zajęciami kreatywnymi, które przybliżą najmłodszym świat kultury w przystępny, inspirujący sposób.

Tradycyjnie w „Alternatywach” zagości festiwalowa księgarnia (prowadzona przez Tarabuk), w której uczestnicy znajdą bogaty wybór książek autorów goszczących na festiwalu, a także publikacje dotyczące polskiej historii, kultury i sztuki. Podczas festiwalu będzie można spotkać się z nimi osobiście i zdobyć autograf.

– Chcemy, aby Festiwal Nowe Oświecenie był miejscem otwartej, wolnej od uprzedzeń rozmowy o sprawach ważnych – mówi Krzysztof Czubaszek. – To przestrzeń, w której spotykają się różne pokolenia, doświadczenia i perspektywy.

Partnerzy: Samorząd Województwa Mazowieckiego, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Akademia Finansów i Biznesu Vistula oraz Fundacja Sztuki Kreatywna Przestrzeń.

Patroni honorowi: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Prezydent miasta stołecznego Warszawy.

Patroni medialni: Tok FM, „Gazeta Wyborcza”, „Polityka”.

Nadesłał: Ursynowskie Centrum Kultury „Alternatywy”