Od jaskiniowej ochry do współczesnych kolorowych płócien. Dlaczego barwy są językiem emocji?

Ocena:

5/5 | 1 głosów

W 1986 roku Sophie Calle w projekcie „The Blind” zadała osobom niewidomym od urodzenia proste pytanie: czym stanowi dla nich piękno? Rozmowy pokazały, że choć nigdy nie widzieli barw, potrafili mówić o estetyce w sposób bardzo konkretny i osobisty. Czy to trop, który każe zadać pytanie, na ile nasze myślenie o kolorze wyrasta nie tylko z widzenia, ale też z języka, pamięci i emocji?

Od jaskiniowej ochry do współczesnych kolorowych płócien. Dlaczego barwy są językiem emocji? - image

Dziś znacznie lepiej rozumiemy fizykę światła, pigmenty i sposób, w jaki postrzegamy barwy, ale nie zawsze tak było. Arystoteles był przekonany, że każda barwa powstaje z bieli i czerni. W średniowieczu wiedza o kolorach opierała się głównie na tradycji, symbolice i praktyce warsztatowej, a nie na eksperymentalnym opisie zjawisk, którym posługujemy się dziś. Z czasem nauczyliśmy się coraz precyzyjniej nazywać odcienie, ale w domowych wnętrzach wciąż szukamy tego, co intuicyjne: energii i nastroju, jaki daje dany obraz. Współcześni twórcy również zauważają, że kolor jako środek wyrazu staje się osobistą interpretacją świata.

Współpracująca z Gallerystore.pl malarka Monika Siwiec komentuje:

„Kolor jest bardzo intuicyjny, często zanim jeszcze świadomie zdecyduję, jaki odcień pojawi się na płótnie, moje emocje już to wiedzą. Jeśli w danym momencie czuję spokój i harmonię, w obrazach pojawia się więcej miękkich przejść i ciepłego światła. Gdy towarzyszy mi energia i ekscytacja, barwy stają się bardziej kontrastowe, dynamiczne, intensywne. Moje pejzaże są więc nie tylko zapisem natury, ale także zapisem chwili, w której powstają. To dialog między mną a krajobrazem, między tym, co zewnętrzne, a tym, co wewnętrzne”.

W podobnym tonie o swojej twórczości wypowiada się Paweł Jagła, który stawia na autentyczność procesu:

„Kolory w moim malarstwie mają znaczenie, lecz nie jest tak, że planuję jakich użyć. Może bardziej planuję tendencję obrazu, w jakiej będzie barwie: zimnej czy ciepłej, lecz ostatecznie w czasie procesu twórczego dodaję różnorakie barwy i pozostaję w tym przekonaniu kolorystycznym, które powstało spontanicznie”.

Przez pryzmat barw. Sztuka we wnętrzach

Jeśli kolor faktycznie bywa wewnętrznym przeczuciem, to wybór obrazów do domu może być subtelnym sposobem na szukanie harmonii z własnym nastrojem. Psychologia kolorów podpowiada, że barwy nie są dla nas obojętne: często uruchamiają skojarzenia z energią, spokojem, ciepłem lub światłem. Nie działają jednak tak samo na każdego, bo ich odbiór zależy również od kontekstu, kultury i indywidualnych doświadczeń. Barwy często nadają pejzażom wewnętrzny blask i współgrają z emocjami towarzyszącymi nam w domowej codzienności. Przyglądając się temu, jak konkretne odcienie zapisały się w naszej kulturze i historii, łatwiej zrozumieć, dlaczego intuicyjnie sięgamy po jedne, a omijamy inne.

Czerwony to instynkt i historia. Towarzyszy nam od zawsze – już dziesiątki tysięcy lat temu ludzie używali czerwonej ochry do tworzenia rysunków. Kojarzy się z siłą i intensywnością, dlatego czerwony obraz w salonie stanowi wyrazisty akcent. Artyści często wybierają nasycone czerwienie, aby zaznaczyć miejsca, obok których trudno przejść obojętnie.

Zielony oznacza spokój z nutą niejednoznaczności. Dziś stanowi synonim natury i odpoczynku, ale jego historia bywa przewrotna. Popularność zielonych pigmentów zawierających arszenik pokazała, że atrakcyjny kolor potrafił skrywać niebezpieczne właściwości. Współczesna sztuka wraca jednak do bardziej pierwotnych skojarzeń. Rozświetlone zielenie przywodzą na myśl dojrzałość natury.

Pomarańczowy buduje domowe ciepło. To odcień, który ociepla wnętrze, łącząc siłę czerwieni z lekkością żółci. Nasycone oranże bywają kojarzone z energią i nadzieją. Dobrze odnajdują się tam, gdzie spotykamy się z ludźmi: w kuchni czy jadalni. Taka kolorystyka sprawia, że przestrzeń staje się bardziej otwarta i pogodna.

Żółty to słońce zatrzymane w ramie. Kojarzy się z optymizmem i światłem. Ma moc rozświetlania ciemnych kątów, wprowadzając do domu energię niezależnie od pogody. Złociste żółcie są symbolem ciepła, zarówno tego zewnętrznego, jak i wewnętrznego. Dzięki nim sztuka wpływa na atmosferę przestrzeni.

Zapytana o barwy, z którymi najbardziej się identyfikuje, Monika Siwiec dodaje:

„Najbliższe są mi ciepłe odcienie: złociste żółcie, nasycone oranże, ciepłe czerwienie, a także rozświetlone zielenie. Kojarzą mi się ze słońcem, latem, dojrzałością natury i spokojem wiejskiego krajobrazu. To barwy życia, energii i nadziei. Ciepło kolorów stanowi dla mnie symbol światła. Wierzę, że sztuka może wpływać na atmosferę przestrzeni i samopoczucie człowieka”.

Paweł Jagła uzupełnia:

„Uwielbiam zimne błękity czy też zielenie, jak i również wszystkie odcienie czerwieni i żółci. Choć są takie barwy, których nie akceptuję i nie ma ich w mojej palecie barw. Zdarza się jednak, że eksperymentuję i przekonuję się do pewnych kolorów”.

Czy zatem wybierając obrazy do wnętrz, warto zaufać intuicji w doborze kolorów? Jeśli żywe i nasycone barwy potrafią zatrzymać energię natury na płótnie i rozświetlić pokój, sztuka spełnia swoją najważniejszą rolę – staje się łącznikiem między światem zewnętrznym a naszym nastrojem.

Dowiedz się więcej na Gallerystore.pl

Gallerystore.pl to internetowa galeria sztuki działająca od 2009 roku. Od początku wspiera polski rynek, promując młodych artystów poprzez sprzedaż i działalność wystawienniczą. W ofercie znajdują się starannie wyselekcjonowane i oryginalne obrazy, grafiki, rysunki, fotografie artystów. Galeria łączy kolekcjonerów, artystów i pasjonatów, zapewniając profesjonalne doradztwo oraz pewność autentyczności dzieł.