Wernisaż: 5.11.2026, godz. 17:00-20:00
Wystawa czynna do: 3.12.2026
Zapraszamy w czwartki, piątki i soboty w godz. 14:00–18:00 oraz po wcześniejszym umówieniu.
Miejsce: Van Rij Gallery, Nowy Świat 24 (I piętro), Warszawa
Kuratorka: Katarzyna Rij
Opis wystawy
Wystawa malarstwa Natalii Rybki „Era cieni” wprowadza widza w niejednoznaczny świat, w którym znajome formy tracą swoją oczywistość, a obecność wyprzedza rozpoznanie. W leśnej scenerii, pośród zacierających się konturów i organicznych kształtów, cień oraz draperia stają się śladami niewidocznego ciała, przywołując temat pamięci, bliskości i nieobecności. Precyzja malarskich detali kontrastuje z niepokojem przedstawionej rzeczywistości, zawieszonej między schronieniem a zagrożeniem, naturą a przemianą. Rybka kreśli metafizyczną opowieść o świecie, którego istnienie odczuwamy wyraźnie, choć jego sens pozostaje nieuchwytny.

era cieni 140x110 2026

Waga wiatru, 200x110, olej na płótnie, 2026
Bio artystyki
Natalia Rybka (ur. 1988) – malarka, absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach, gdzie uzyskała dyplom z wyróżnieniem w pracowniach prof. Andrzeja Tobisa i prof. Antoniego Kowalskiego. Mieszka i tworzy na Śląsku, zajmując się przede wszystkim malarstwem olejnym, a także rysunkiem, instalacją i scenografią. W swojej twórczości podejmuje zagadnienia ludzkiej egzystencji, podmiotowości i duchowości, posługując się symboliką i wieloznacznym językiem wizualnym. Jest laureatką licznych nagród artystycznych, w tym Grand Prix 25. Festiwalu Polskiego Malarstwa Współczesnego w Szczecinie. W 2026 roku otrzymała XXV Nagrodę im. Kazimierza Ostrowskiego. Jej prace prezentowano na wystawach w Polsce i za granicą, m.in. w Van Rij Gallery w Krakowie, Spectra Art Space w Warszawie oraz w ramach projektu Imago Mundi.
Natalia Rybka - Era Cieni
Wystawa malarstwa Natalii Rybki ukazuje nieostrą atmosferę niepewnego świata, który zapowiada nadejście nowego.
Tytułowe cienie są niematerialne, a jednak świadczą o fizyczności świata. Cień człowieka czy przedmiotu powstaje tam, gdzie zatrzymane zostaje światło. Sam pozbawiony substancji, wskazuje na obecność czegoś materialnego. W tym paradoksie kryje się jego szczególna siła. Przypomina istotę, która nie posiada własnego ciała, lecz pozostaje widoczna i zdaje się uczestniczyć w rzeczywistości. Jest zależny od swojego źródła, a jednocześnie potrafi tak dalece zmienić kształt, że rozpoznanie staje się niemożliwe.
W atmosferze wystawy ta niejednoznaczność nabiera złowieszczego charakteru. Cień zdradza, że coś znajduje się w pobliżu, ale nie wyjaśnia, czym jest ani w jakiej jest relacji do odbiorcy. Może należeć do tego, co znajome, i mimo to wywoływać lęk. Era cieni wprowadza nas w sytuację, w której odczucie obecności wyprzedza jej rozpoznanie. Spojrzenie dostarcza wskazówek, lecz wyobraźnia zaczyna je uzupełniać, stopniowo zacierając granicę między obserwacją a przeczuciem.
W historii sztuki cień wiąże się również z pragnieniem zachowania bliskości. W antycznej opowieści przekazanej przez Pliniusza Starszego córka garncarza Butadesa obrysowuje na ścianie cień ukochanego przed jego wyjazdem. Kontur ma zatrzymać podobieństwo osoby, która wkrótce stanie się nieobecna. Motyw ten podjął Joseph Wright of Derby w obrazie „The Corinthian Maid”. Cień staje się tutaj początkiem obrazu i sposobem przeciwstawienia się rozłące. Zachowuje ślad człowieka, choć nie może zastąpić jego obecności.
Odmienny kontekst przynosi malarstwo metafizyczne Giorgia de Chirica. Jego opustoszałe place, na których pojawiają się tajemnicze cienie i leżące posągi, nadają znajomemu światu zagadkową obcość. Szczególnie wymowne są przedstawienia Ariadny, której spoczywająca figura pozostaje pogrążona w bezruchu pośród przestrzeni przesyconej oczekiwaniem. Zestawienie tych obrazów z twórczością Rybki pozwala dostrzec wspólne pytanie o obecność, której znaczenia nie sposób ostatecznie ustalić.
U Natalii Rybki pytanie to rozgrywa się w lesie. Jego niewyraźność utrudnia orientację. Pnie znikają w głębi, a światło rozprasza się wśród roślinności. Tło zdaje się wymykać skupionemu spojrzeniu, jak gdyby przestrzeń nie pozwalała zajrzeć dalej. Widoczny fragment jest zaledwie zapowiedzią tego, co może znajdować się poza nim.
Las pozwala się schronić, lecz skrywa także to, przed czym chcielibyśmy się ochronić. Można w nim zniknąć z pola widzenia i odzyskać poczucie odosobnienia. Ta sama osłona odbiera jednak możliwość kontrolowania otoczenia. Bezpieczeństwo okazuje się zależne od czegoś, czego nie znamy. W obrazach Rybki las pozostaje więc miejscem bliskim doświadczeniu wewnętrznemu, w którym potrzeba ukojenia spotyka się z trudnym do wyjaśnienia niepokojem.
W tytułowym obrazie o tej samej nazwie w przestrzeni spoczywa forma otulona pomarańczową draperią. Jej układ sugeruje ludzką sylwetkę, choć samo ciało pozostaje niewidoczne. Trudno rozstrzygnąć, czy bezruch oznacza spokojny sen, czy bezsilność. Ciepła barwa tkaniny przyciąga wzrok i wyodrębnia postać z otoczenia, ale nie czyni jej bardziej dostępną. Możemy zbliżyć się do niej spojrzeniem, nie uzyskując pewności, na co właściwie patrzymy.
Draperia wnosi do tej opowieści wymiar osobisty. Jako córka i wnuczka krawców artystka dorastała w otoczeniu tkanin. Ich obecność w malarstwie wyrasta z rodzinnego doświadczenia oraz bliskości rzemiosła. Materiał wiąże się z pamięcią pracy rąk, które nadawały mu kształt dopasowany do człowieka. W tym kontekście namalowana fałda może być odczytana także jako ślad uważności wobec materii znanej od dzieciństwa.
Ta biograficzna perspektywa spotyka się z wielowiekową relacją ciała i jego okrycia. Tkanina chroni przed światem, a zarazem pośredniczy w kontakcie z nim. Przylega do skóry i reaguje na ruch. Pozwala ukryć ciało, lecz swoim ułożeniem nieustannie o nim przypomina. Może zachować sugestię gestu nawet wtedy, gdy człowiek jest już nieobecny. W malarstwie Rybki jej znajoma bliskość staje się niepokojąca właśnie dlatego, że tak wyraźnie przywołuje kogoś, kogo nie możemy zobaczyć.
Między draperią a cieniem powstaje szczególna relacja. Każde z nich ujawnia kształt poprzez zasłonięcie. Tkanina zakrywa ciało, przyjmując jego zarys, a cień pokazuje kontur, pozbawiając go szczegółów. Obecność daje o sobie znać pośrednio. To, co widzialne, kieruje uwagę ku czemuś ukrytemu i podtrzymuje pragnienie rozpoznania.
Wokół leżącej formy pojawiają się kształty przypominające liście oraz muszle ślimaków. Roślinne unerwienie przechodzi w ornament, a dekoracyjny przedmiot zdaje się nabierać organicznych właściwości. Te osobliwe formy można odczytać jako oznaki przemiany, w której wytwory człowieka stopniowo włączają się w życie lasu. Ich odrębność staje się coraz trudniejsza do uchwycenia. Otoczenie zdaje się przejmować to, co zostało w nim złożone, choć nie wiadomo, czy jest to proces łagodnego zespolenia, czy pochłaniania.
Precyzja szczegółów wzmacnia wiarygodność tego świata. Powierzchnie wydają się niemal dotykalne, podczas gdy relacje między nimi pozostają niejasne. Z bliska rozpoznajemy fakturę, ale nie potrafimy określić natury przedstawionej istoty. Ta rozbieżność utrzymuje spojrzenie w ciągłym napięciu.
Era cieni zatrzymuje widza na granicy rozpoznania. Wprowadza w doświadczenie świata, którego obecność jest wyraźna, lecz sens pozostaje nieustalony. Las daje osłonę, draperia przywołuje bliskość ciała, a zarazem wszystko zdaje się skrywać możliwość zagrożenia. W tej niepewności ujawnia się metafizyczny wymiar malarstwa Natalii Rybki. To, co widzimy, wydaje się zaledwie powierzchnią istnienia, do którego nie mamy pełnego dostępu.
- Katarzyna Rij, kuratorka
Nadesłał: Galeria Van Rij
Kto w tym roku otrzyma Nagrodę Tischnera?
Outsiderzy wchodzą na Scenę Niewykluczoną
FORMACJE: MŁODA GENERACJA I MISTRZOWIE.
MINORIA Józefa Krzysztofa Oraczewskiego
Dubai Design Week
Wernisaż wystawy plakatów „PIĘKNO URATUJE ŚWIAT” autorstwa Konrada Zająca!
Jerzy Starak pierwszym laureatem nagrody Ossolineum Sume Superbiam Quaesitam Meritis
Dolne obecne -wystawa
Wanda Rutkiewicz na K2.
Wajda pozostaje inspiracją dla współczesnych twórców i przypomina o odpowiedzialności artysty
Open Eyes Art Festival 2026: krakowska ASP otwarta od świtu do zmierzchu